Lợi khuẩn Bifido & Probiotics là gì?

Lợi khuẩn Bifido & Probiotics là gì?

Theo định nghĩa của Tổ chức Y tế thế giới và Tổ chức lương nông thế giới (WHO/FAO, 2001) thì Probiotics là những vi sinh vật sống mà khi tiêu thụ vào cơ thể một lượng đầy đủ sẽ có lợi về mặt sức khỏe cho người sử dụng. Hầu hết các chủng probiotic được sử dụng sản xuất thực phẩm là những loài thuộc nhóm vi khuẩn acid lactic như là lợi khuẩn Bifidobacterium và Lactobacillus (viết tắt là lợi khuẩn bifido). Ở Việt Nam, các mọi người thường gọi và hiểu đơn giản là Men vi sinh Bifina Nhật Bản.

untitled

Không phải tất cả những vi sinh vật sống nào cũng là probiotics. Mà theo đánh giá của tổ chức FAO và WHO cho rằng tiêu chuẩn quan trọng nhất để chọn chủng khuẩn probiotics sử dụng dưới dạng thực phẩm là chủng khuẩn đó phải có khả năng sống sót qua hệ tiêu hóa và phải có khả năng phát triển trong ruột.

Các lợi khuẩn thực hiện những chức năng có ích sau trong cơ thể của bạn:

  •  Chúng gắn vào thành ruột non, cạnh tranh làm giảm bớt các vi khuẩn có hại
  •  Chúng sản sinh ra các chất kháng sinh (enzyme hoặc protein) làm ức chế hoặc tiêu diệt vi khuẩn có hại
  •  Chúng tăng cường miễn dịch bằng cách làm tăng sản sinh ra mucin, một protein được thấy trong nước bọt và các màng nhầy của đường ruột, qua đó giúp bảo vệ chống lại ma sát và bào mòn và tạo ra một môi trường không thích hợp cho vi khuẩn có hại. Chúng cũng tăng sản xuất ra các kháng thể immunoglobulin A (IgA), là các protein nhận dạng ra và chống lại các tác nhân ngoại xâm trong cơ thể bạn.

Ngoài ra chúng còn sinh ra các vitamin, đặc biệt là các vitamin B và vitamin K2. Vitamin K là cốt yếu cho sự đông máu; vitamin K1 có nguồn gốc thực vật và vitamin K2 được tạo ra bởi vi khuẩn đường ruột. Các vitamin nhóm B được tạo ra bởi lợi khuẩn bao gồm biotin, thiamine, axit pantothenic, pyridoxine, axit folic và vitamin B12. Tất cả chúng đóng vai trò quan trọng trong sự trao đổi chất sinh năng lượng.

Hầu hết vi khuẩn của hệ tiêu hóa sống trong ruột kết (ruột già), và ở mức độ ít hơn là trong ruột non do rất nhiều trong số chúng không thể sống sót trong dạ dày. Ruột non cũng là một môi trường khó khăn cho vi khuẩn do axit dạ dày và sự co bóp liên tục của ruột non loại ra bên ngoài hầu hết hệ vi sinh vật đường ruột. Tuy nhiên một số vi khuẩn cũng tồn tại trong ruột non. Lợi khuẩn Lactobacillus sống chủ yếu trong ruột non trong khi đó lợi khuẩn Bifido (bifidobacterium) sống trong ruột già.

Untitled

Lợi khuẩn bifidobacterium (viết tắt là lợi khuẩn bifido) sống chủ yếu trong ruột già (đại tràng)

Prebiotics là gì?

Prebiotics là nguồn thức ăn cho probiotics (là các vi sinh vật sống hữu ích trong đường ruột vật chủ). Nhờ có prebiotic mà vi sinh hữu ích có điều kiện phát triển mạnh mẽ hơn, do đó cải thiện hệ tiêu hóa cho vật chủ. Prebiotics  chủ yếu là các chất xơ. Chúng là các thành phần thức ăn mà con người không tiêu hóa được (ví dụ như inulin) giúp kích thích sự phát triển và hoạt tính của các vi khuẩn tốt trong hệ tiêu hóa theo cách có lợi cho sức khỏe

Prebiotics kích thích sự tăng trưởng của vi khuẩn hữu ích đã hiện diện trong đường ruột. Prebiotic ít bị tiêu hóa ở dạ dày và ruột non và trở thành nguồn thức ăn cho vi sinh vật có lợi của ruột già. Prebiotics còn có vai trò như một chất xơ trong tiêu hóa.

Tác động của prebiotics

Tích cực:

– Tái tạo sự cân bằng của hệ vi khuẩn đường ruột (Chống tại các vi khuẩn gây bệnh): các vi khuẩn hữu ích sống trong đường ruột như bifidobacteria và lactobacilli có thể ức chế sự phát triển của các vi khuẩn gây bệnh như Escherichia coli, Campylobacter, và Salmonella spp. Nghiên cứu cho thấy thức ăn trẻ sơ sinh có bổ sung Galacto-oligosaccharides (GOS) và Fructo-oligosaccharides (FOS) làm tăng vi khuẩn bifidobacteria (có ích) trong phân.

Mặt khác, prebiotic đóng vai trò như một cái bẫy đối với vi khuẩn gây hại. Nhiều vi khuẩn gây hại có cơ chế sử dụng thụ thể (receptor) oligosaccharide trong ruột để liên kết với bề mặt niêm mạc ruột và gây nên các bệnh về dạ dày. Các prebiotic có thể mô phỏng các thụ thể ở ruột và do đó, các vi khuẩn gây hại sẽ liên kết với prebiotic thay vì niêm mạc ruột.

– Kích thích miễn dịch đường tiêu hóa:

  •  Gia tăng hoạt tính của các vi khuẩn chí đường ruột, đặc biệt là lợi khuẩn bifido.
  •  Gia tăng hoạt tính của các đại thực bào và tăng tiết kháng thể tại chỗ IgA.
  •  Điều hoà các đáp ứng miễn dịch không đặc hiệu khác cho cơ thể.

– Giảm khả năng ung thư ruột kết (Colorectal cancer-CRC): nghiên cứu chế độ ăn uống của động vật thí nghiệm có bổ sung inulin hoặc oligofructose (FOS) cho thấy các khối u giảm. Tuy nhiên, cơ chế chính xác tại sao các prebiotic này có thể giảm các khối u vẫn còn chưa rõ.

– Giảm cholesterol trong máu: prebiotics có thể gián tiếp ảnh hưởng đến mức cholesterol trong máu bằng cách thúc đẩy sự phát triển của vi khuẩn axit lactic. Vi khuẩn này có thể làm giảm giảm mật độ cholesterol trong máu.

– Tăng cường hấp thu khoáng chất: một số nghiên cứu  trên động vật cho thấy prebiotic giúp tăng hấp thu canxi tại ruột kết (ruột già). FOS tăng cường hấp thu canxi, magiê, sắt,  đồng và kích thích các vi khuẩn thủy phân acid phytic giúp nâng cao sự hấp thụ khoáng chất. Đó là do trong quá trình lên men tại ruột già, các Oligosaccharide sản sinh ra các axit béo chuỗi ngắn, tạo môi trường axit nhẹ ở ruột già làm tăng hấp thu Canxi và khoáng chất.

– Cải thiện bệnh viêm ruột (Inflammatory Bowel Disease-IBD)

– Giảm dị ứng: phản ứng dị ứng lần đầu tiên trong đời thường biểu hiện dưới hình thức viêm phong da (Atopic Dermatitis) ở trẻ sơ sinh. Trẻ sơ sinh đã phát triển viêm phong da thường có nguy cơ cao bị dị ứng sau này. Prebiotics có hiệu quả tích cực làm giảm sự phát triển của viêm phong da ở trẻ sơ sinh.

– Chống sâu răng: Các nghiên cứu đã chỉ ra tác dụng của Prebiotic trong việc phòng chống sâu răng. Đó là do prebiotic ức chế hoạt động của các vi khuẩn sâu răng trong miệng.

– Quá trình lên men cũng sản sinh ra khí hơi và nước có tác dụng làm cho phân mềm và xốp phòng chống táo bón, đồng thời tăng cường khả năng kháng vi khuẩn bằng cách giảm bớt số vi khuẩn nội sinh trong đường ruột qua việc đào thải phân mỗi ngày.

Lợi ích của lợi khuẩn với sức khỏe đường tiêu hóa:

Một cuộc sống khỏe mạnh bắt nguồn từ một hệ tiêu hóa khỏe mạnh. Hệ tiêu hóa không chỉ giúp cho quá trình tiêu hóa thực phẩm và hấp thụ chất dinh dưỡng, nó còn là bộ phận chính yếu của hệ miễn dịch. Nếu hệ tiêu hóa có vấn đề, bạn có nguy cơ bị suy dinh dưỡng và mắc nhiều bệnh nguy hiểm khác như: bệnh viêm đại tràng, hội chứng ruột  kích thích, trĩ, táo bón… Qua đó ta thấy được vai trò của các lợi khuẩn vô cùng quan trọng với sức khỏe đường tiêu hóa:

 Lợi khuẩn Bifido và bệnh trĩ – táo bón

Bệnh trĩ là bệnh mà các mạch máu ở vùng hậu môn và phần dưới của trực tràng bị xưng phồng. Sự xưng phồng này có thể bị gây ra do việc nhịn đi đại tiện. Các tác nhân khác gồm có mang thai, di truyền, lão hóa và táo bón hay tiêu chảy mãn tính. Bệnh trĩ có thể là bên trong hậu môn (trĩ nội) hay dưới da xung quanh hậu môn (trĩ ngoại).

Các triệu chứng thông thường nhất của trĩ nội là vệt máu đỏ tươi trên giấy toa lét khi bạn dùng giấy để lau sau khi đi đại tiện; hoặc bạn sẽ nhìn thấy vết máu trên phân hay trong bồn cầu toa lét. Tuy nhiên trĩ nội có thể nhô ra ngoài cơ thể qua lỗ hậu môn, gây ra khó chịu và đau đớn. Trong trường hợp này một cục thịt mềm, ngứa, xưng tấy và tương đối nhỏ có thể trồi ra khỏi hậu môn. Tất nhiên, khái niệm tương đối nhỏ chỉ là tương đối. Nếu bạn bị bệnh này, về mặt kỹ thuật trĩ của bạn chỉ to độ bằng quả nho nhưng có thể làm cho bạn cảm thấy như bị hành hạ bởi kích thước to bằng quả dưa hấu của nó.

Các triệu chứng của trĩ ngoại có thể gồm xưng tấy đau đớn hoặc một cục u cứng nhỏ xung quanh hậu môn là kết quả khi một cục máu hình thành.

Bệnh trĩ là bệnh thông thường ở cả đàn ông và phụ nữ. Cho đến độ tuổi 50 khoảng một nửa dân số mắc bệnh này. Bệnh trĩ cũng rất thông thường đối với phụ nữ mang thai. Áp lực của thai nhi trong vùng bụng dưới, cũng như các thay đổi hooc môn, làm cho các  mạch máu ở hậu môn bị nở rộng ra. Các mạch máu này cũng chịu áp lực lớn khi sinh nở.

day-bung0

Vì ruột già là giai đoạn cuối cùng trong tiêu hóa thức ăn, là nơi chứa nhiều thức ăn ưa thích của lợi khuẩn Bifido như các loại cacbohydrat chưa tiêu hóa hết như inulin, fructoolgiosaccharides (cũng thường được gọi là chất xơ—prebiotics). Trong ruột già, lợi khuẩn Bifido có thể ức chế sự phát triển của các vi sinh vật có hại thông qua nhiều cơ chế bao gồm cả khả năng hạ thấp pH của môi trường (do tiết axit lactic và acetic) tạo môi trường không có lợi cho vi khuẩn có hại. Rất nhiều vi khuẩn có hại có thể được kiểm soát bởi các lợi khuẩn Bifidobacteria. Ví dụ điển hình là Clostridium perfringen, là chủng vi khuẩn có hại sinh ra nhiều độc tố bao gồm cả các amin bay hơi. Các độc tố này có thể  hủy hoại ruột già bao gồm cả phần trực tràng và hậu môn, gây xưng tấy và táo bón.

 Lợi khuẩn Bifido và viêm loét đại tràng:

Viêm loét đại tràng là một dạng bệnh viêm đường ruột, gây ảnh hưởng đến ruột già và trực tràng. Nó có thể ảnh hưởng bất cứ lứa tuổi nào, mặc dù hay xảy ra nhât ở nhóm tuổi 15 đến 30 và 50 đến 70. Bệnh thường bắt đầu ở trực tràng và có thể mở rộng ra toàn bộ ruột già. Bệnh gây viêm cho thành ruột. Sự viêm nhiễm lặp đi lặp lại làm cho thành ruột dày lên và tế bào sẹo phát triển. Mô ruột kết cuối cùng có thể chết hoặc bị nhiễm khuẩn trong trương hợp bệnh nặng.

Viêm đại tràng là bệnh mãn tính liên tục tái phát. Ở những người mắc viêm đại tràng, viêm nhiễm xảy ra ở nơi có mật độ vi khuẩn cao nhất là ruột kết và trực tràng. Liệu pháp thông thường chữa viêm đại tràng là kết hợp các thuốc kháng sinh. Mục đích và mong đợi của liệu pháp này dừng viêm nhiễm và giữ cho người bệnh ở trạng thái được làm dịu. Tuy nhiên rất nhiều bệnh nhân trở nên nhờn thuốc, như vậy liệu pháp này sẽ không có tác dụng.

Các lợi khuẩn cũng có tác dụng làm dịu viêm loét đại tràng. Xem xét tất cả các nghiên cứu lâm sàng về sử dụng lợi khuẩn cho người viêm đại tràng, có thể thấy rằng các hỗn hợp chứa liều cao của nhiều loại lợi khuẩn  là hiệu quả trong giảm viêm loét và tăng thời gian dịu bệnh hơn so với việc dùng chỉ một loại lợi khuẩn riêng lẻ.

Bệnh nhân viêm loét đại tràng đôi khi phải loại bỏ một phần ruột già để điều trị bệnh. Trong phẫu thuật loại bỏ này, các bác sĩ đôi khi phải tạo ra một túi bên trong để bệnh nhân không phải đeo thiết bị bên ngoài dùng cho việc chứa chất thải. Đôi khi lớp lót của túi bên trong này bị viêm tấy (khoảng 32% bệnh nhân được tạo túi bên trong sẽ có ít nhất một lần bị viêm túi này). Bệnh viêm túi bên trong này có thể gây ra các triệu chứng tương tự như viêm loét đại tràng bao gồm đau quặn bụng, tiêu chảy, mất nước, tăng tần xuất đi đại tiện, sốt, chảy máu và đau khớp.

Bệnh viêm túi trong được điều trị điển hình bằng kháng sinh trong thời gian ngắn. Các kháng sinh nói chung hiệu quả trong việc giảm viêm tấy và cải thiện thời gian dịu bệnh. Tuy nhiên việc dùng kháng sinh sẽ gây ra các hiệu ứng phụ bao gồm tăng rủi ro tiêu chảy và tăng rủi ro mắc các bệnh đường ruột do bị mất nhiều lợi khuẩn.

Sử dụng lợi khuẩn Bifido là hướng điều trị mới cho bệnh viêm túi trong (pouchitis) này. Các lợi khuẩn không những làm tăng thời gian dịu bệnh mà còn có các tác dụng phòng ngừa. Việc sử dụng lợi khuẩn cùng với thuốc kháng sinh sẽ có lợi cho người mắc bệnh này (tất nhiên hai loại này phải được uống cách nhau vài giờ để tránh việc kháng sinh tiêu diệt luôn lợi khuẩn). Các sản phẩm bổ sung lợi khuẩn có liều lượng cao của nhiều loại lợi khuẩn là lựa chọn tốt nhất.

Lợi khuẩn Bifido với sức khỏe người già:

Đầu thế kỷ 20, nhà khoa học giành giải Nobel: Elie Metchnikov tò mò về chế độ ăn của các nông dân Bulgari do họ có tuổi thọ cao, và cuối cùng ông đã phát hiện ra lợi khuẩn. Thức ăn được lên men trong chế độ ăn thường xuyên giúp cho những nông dân Bulgari trẻ lâu. Rõ ràng lợi khuẩn có những lợi ích tốt cho sức khỏe tuổi già.

Các bác sĩ biết rằng số lượng Lactobacillus và Bifidobacterium trong ruột bạn giảm cùng tuổi tác đồng thời các vi khuẩn có hại như Clostridium và Enterobacteria có khuynh hướng tăng. Cùng lúc với sự thay đổi cân bằng về vi khuẩn như nêu trên, bạn sẽ đặc biệt thấy những thay đổi về dinh dưỡng, sự tăng tần suất mắc bệnh, và một sự tăng tương ứng về sử dụng thuốc. Tất cả những điều đó làm thay đổi thành phần của hệ vi sinh vật đường ruột, làm cho người già càng dễ bị mắc bệnh .

Thêm vào đó, hệ miễn dịch của bạn trở nên yếu hơn khi bạn về già (đây là lý do tại sao người già được khuyên đi tiêm phòng cúm hàng năm). Lợi khuẩn và chất xơ (prebiotics) có thể tăng cường số lượng các vi khuẩn đang giảm sút này trong ruột và qua đó tăng cường hệ miễn dịch. Khi hệ miễn dịch khỏe mạnh hơn thì người già cũng ít mắc bệnh tật mà thường gây ra các vấn đề nghiêm trọng.

Sau tuổi 50, số lượng lợi khuẩn Bifido trong hệ tiêu hóa bắt đầu suy giảm nhanh chóng. Chúng ta bắt đầu trải nghiệm các suy giảm hệ thống miễn dịch và tăng rủi ro mắc bệnh ung thư cùng lúc với sự suy giảm các lợi khuẩn Bifido. Người già cũng có xu hướng bị táo bón nhiều do thiếu lợi khuẩn nhóm này. Sản phẩm Bifina có thể giúp giải quyết vấn đề suy giảm lợi khuẩn Bifido theo tuổi tác này.

nguoi-gia

Lợi khuẩn Bifido ức chế các vi sinh vật có hại và tăng cường sức khỏe răng miệng.

Người già với hệ răng miệng suy giảm có thể nhận được những lợi ích về sức khỏe răng miệng từ lợi khuẩn. Lợi khuẩn Bifido giúp làm giảm số lượng Candida có hại trong miệng và tăng sản sinh nước bọt, điều mà thường thiếu ở người già. Cân bằng giữa vi sinh vật có lợi và có hại trong miệng cũng quan trọng như trong dạ đường ruột. Nhiều loại vi sinh vật sống trong miệng. Sức khỏe răng miệng có mối liên hệ mật thiết với sức khỏe tổng thể. Các lợi khuẩn đóng vai trò trong miệng tương tự như trong đường ruột. Chúng giúp:

  •  Đóng vai trò hình thành lớp phim bảo vệ trên răng
  •  Cạnh tranh với các vi khuẩn có hại trong miệng để ngăn ngừa tạo bựa răng
  •  Sử dụng hết các chất dinh dưỡng trong miệng, bằng cách đó giảm phần còn thừa mà vi khuẩn có hại sử dụng
  •  Kích thích hệ thống miễn dịch hoạt động một cách thích hợp để duy trì sức khỏe tốt
  •  Kích thích các cơ chế phòng vệ trong miệng để ngăn ngừa bội nhiễm.

 Vì vậy để có được một hệ tiêu hóa khỏe mạnh,  bạn đừng quên bổ sung lợi khuẩn bifido thường xuyên.

Add Comment